دیروز: "آن وقت کاری که من کردم این بود که تمام طبقات و اصناف نجف آباد را دعوت کردم و همه علیه بهائیت اعلامیه دادند، مثلا نانواها نوشتند ما به بهائیان نان نمی فروشیم، راننده ها امضا کردند که ما دیگر سوارشان نمی کنیم، از همه علمای نجف آباد و افرادی که با صنف های مختلف مربوط بودند کمک گرفتیم، خلاصه کاری کردیم که از نجف آباد تا اصفهان که کرایه ماشین یک تومان بود یک بهائی التماس می کرد پنجاه تومان بدهد و او را نمی بردند. بالاخره با این حرکت آنها در نجف آباد متلاشی شدند ... بعدها این قضیه را ما به اصفهان هم کشاندیم ..." – آقای منتظری – خاطرات صفحه ی 94 .
امروز: " فرقه بهائيت چون دارای کتاب آسمانی همچون يهود، مسيحيان و زرتشتيان نيستند در قانون اساسی جزو اقليت های مذهبی شمرده نشده اند، ولی از آن جهت که اهل اين کشور هستند حق آب و گل دارند و از حقوق شهروندی برخوردار می باشند".

به نظر من گفته های آیت الله منتظری را درباره ی دستگیری بهائیان از چند زاویه می توان نگاه کرد. آن چیزی که شاید اول از همه به ذهن می آید جدا کردن امور شهروندی از دین و ایدئولوژی است. آقای منتظری از حق آب و گل داشتن و شهروندی می گوید و اینکه همین اینها کافی است تا مردم از امنیت برخوردار باشند. و البته حقوق شهروندی فقط حق داشتن امنیت نیست. این حداقل است. شاید برای همین است که آقای منتظری از "حقوق" شهروندی می گوید.

حقوق شهروندی غیر از اینکه آدمی در زندگی اش امنیت جانی داشته باشد، حق تحصیل و آموزش هم هست، حق کار کردن و محروم نشدن از شغل قانونی و مورد علاقه اش هم هست، حق به جا آوردن آداب و باورهای دینی اش هم هست، حق عدم تبعیض و داشتن احترام در جامعه و رسانه های جمعی هم هست و همینطور برابری در نظام حقوقی.
سال هاست که همه ی این نمونه های حقوق شهروندی و خیلی موارد دیگر، به یک نحوی با دسته دسته کردن مردم و شهروندان از نظر عقیدتی، جنسیتی و مانند اینها نقض می شود. آنهم از طرف حکومت و با پشتوانه ی "قانون". ولی بهائیان بخاطر تضادهای عقیدتی و تاریخی شان، خیلی خشن تر و عریان تر مورد تبعیض قرار گرفته اند.

تهمت جاسوسی و توطئه را هم بسادگی و یکدست و همگون در مورد گروه بزرگی از مردم پیرو این باور دینی بکار می برند. تا جایی که یادمان می آید هر جا خواسته اند مخالفی را ساکت کنند اول نسبت جاسوسی و خیانت داده اند تا زمینه ی فکری مناسب در میان مردم و پیروان خود حکومت فراهم شود. نکته ی دیگری را که از پیام آقای منتظری می توان دریافت همین است که این فشارها و دستگیری ها به احتمال خیلی زیاد ربطی به جاسوسی و توطئه ندارد و بیشتر مصرف داخلی دارد: شاید ادامه ی همان خط "توطئه ی دشمن".

همین جدا کردن حقوق شهروندی و باورهای دینی در پیام آقای منتظری به نظر من گام بزرگی است برای طرح یک دیدگاه جدید. اما باید با احتیاط اظهار نظر کرد چون متاسفانه در فرهنگ آقایان، عادت دارند طوری بگویند و بنویسند که پس از آن جای زیادی برای تفسیر و اما و اگر بماند. مثلا در همین گفتار کوتاه خود آقای منتظری و تایید دفتر ایشان، هنوز حدود این حقوق شهروندی معلوم نیست. معلوم نیست دگراندیشان با هر دین و باور، حد برابری شان با دیگران تا کجاست.