شماره تازه ی سایت میدان به همت دوستانی که در آن می نویسند پر و پیمان است. موضوع مرکزی، لایحه ی "حمایت خانواده" است که از طرف دولت به مجلس داده شده. من برای اولین بار متن کامل این لایحه را دیده ام که دوستان میدان در اینجا گذاشته اند. حتما بخوانید. شادی صدر که حقوق دان است نگاهی حقوقی به لایحه داشته که آنهم خواندنی است. نقدهای دیگر نویسندگان این شماره به درک بهتر ما از وضعیت کمک می کند.

شاید از مهم ترین مواد این لایحه به رسمیت شناختن دوباره ی چندهمسری و صیغه است یعنی ماده 23. مثل اینکه این هم مانند انرژی هسته ای از طرف آقایان "حق مسلم" تلقی می شود و بنیان خانواده بدون آن در هم می ریزد!
در مورد ازدواج های بعدی مردان، اگر آقایان قبلا "رضایت" زن اول را شرط می دانستند این بار این شرط را هم برداشته اند. ازدواج دوم (و سوم و چهارم) فقط به این بسته است که مرد "توانایی مالی" داشته باشد و "عدالت" را رعایت کند. حتی اطلاع زن اول هم شرط نیست!
توانایی مالی می تواند به پاره نان و کاسه ماستی بیشتر و چند متر بیشتر پارچه هم تعبیر شود. بخصوص اگر سهم زن اول از زندگی بیشتر از آن هم نباشد. آن موضوع تشخیص عدالت هم دیگر تفسیری ندارد. مگر می توان در کاری که نفس آن بر بی عدالتی است، عدالت پیدا کرد؟ صیغه کردن که همین شرط های بی رنگ را هم ندارد.
به نظر من همین به رسمیت شناختن چندهمسری بهترین دلیل بر تبعیض و بی حقوقی نسبت به زنان است. این لایحه فقط میخ محکمی است برای تقویت و استواری بیشتر روابط سنتی مردسالارانه در جامعه.

در همین شماره، نسرین مطلب جامعی درباره ی تاریخچه ی چندهمسری و شکل گیری نظام پدرسالار دارد که با استفاده از منابعی مانند تاریخ تمدن ویل دورانت نوشته و برای آشنایی با این موضوع خیلی جالب و خواندنی است.
یک نکته ی کوتاه را هم بگویم که نسرین نوشته است: "آنطور که از توصيفات ويل دورانت و يافته هاي انسان شناسان و جامعه شناسان پيداست،روند نزول موقعيت زن پس از پايان يافتن دوران شکار و آغاز دوره کشاورزي شروع شد. در اين دوران تقسيم کار جنسي شد و زن به مقتضيات شرايط فزيکي خود خانه نشين و مرد راهي مزرعه شد."
البته من فکر می کنم این گله داری و دامداری بود که نقش بزرگی در تقسیم جنسیتی کار بازی کرد. وگرنه نقش زنان در کشاورزی و انبار کردن محصولات آن همیشه نقش فعالی بوده است و زنان فعالانه در روند تولید شرکت کرده اند. همین امروز هم در روستاها -نه فقط در ایران- زنان شرکت فعال دارند، بعنوان مثال نقش زنان در شالیکاری.