پس از 15 روز که بیشترین آن، دور از تمدن امروزی گذشت، در بازگشت به دنیای امروز، فرصتی است که چند خطی در اینجا بنویسم.
بسیاری از دوستانی که این نوشته‌ها را می‌خوانند بخاطر اعتقادشان یا بخاطر فرهنگی که در آن زندگی می‌کنند شب کریسمس را جشن می‌گیرند. بعضی با جشن‌های دسته‌جمعی و بسیاری هم در آرامش خانگی‌شان. خواستم به همه‌ی دوستان کریسمس را تبریک گفته باشم.
----------
اما در همین آرامش کریسمس، نمی‌توانم باز هم از گفتن آنچه دغدغه‌ی ذهنی من است خودداری کنم. فراموش نکنیم که همین روز‌های آرام، برای بسیاری از خانواده‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی روزهای اضطراب و ناامنی‌های روحی بخصوص برای زنان و کودکان است. طبق آماری که هر سال اعلام می‌کنند میزان خشونت خانوادگی در این یکی دو هفته‌ی جشن‌های کریسمس بسیار بالا می‌رود. هر ساله تلفن‌هایی برای بچه‌ها و نوجوانان و زنان اعلام می‌کنند تا در روزهای تعطیل بتوانند به جای امنی دسترسی داشته باشند.

حالا که در این باره نوشتم به موضوعی هم اشاره کنم:
شکی نیست که موضوع خشونت خانوادگی، هم یک بُعد حقوقی و جزایی دارد و هم یک بُعد مهم فرهنگی. پیچیدگی مشکل خشونت خانوادگی در آن است که در پنهان‌ترین و خصوصی‌ترین فضای زندگی اِعمال می‌شود. بسیاری آن را "طبیعی" می‌دانند یا به "عصبانیت‌های زودگذر" و "رنجش" ربط می‌دهند. در حالیکه که خشونت خانوادگی موضوعی است که به فضای عمومی تعلق دارد و جامعه و سیستم قضایی برای جلوگیری از آن مسئول است.

برای شکستن افسانه‌ی "طبیعی" بودن خشونت خانوادگی، یکی از کارهایی که رسانه‌ها در بعضی از کشورها مثل مراکش انجام می‌دهند این است که در بهترین ساعت‌های پخش تلویزیون مثلا پیش از اخبار یا سریال‌های پرطرفدار، میان‌پرده‌های کوتاهی نمایش می‌دهند که خشونت خانوادگی را به شکل باز و روشن مطرح می‌کنند. میان‌پرده‌ها بصورت نمایش‌نامه‌های کوتاه که توجه را جلب می‌کنند تهیه می‌شوند. به این ترتیب در جمع خانوادگی مردم، این طبیعی نبودن‌ ِ خشونت انعکاس پیدا می‌کند. میان‌پرده‌های دیگری هم موضوع رفتارها و مزاحمت‌های اجتماعی علیه زنان را مطرح می‌کنند. نمونه‌ی مشخص آن مثلا مزاحمت‌ها و توهین‌ و آزار نسبت به زنان در خیایان.

بدون شک تاثیری که یک نمایش کوتاه ِ یکی دو دقیقه‌ای روی توده‌ی مردم می‌گذارد خیلی بیشتر از نوشتن مقالات چندین صفحه‌ای در روزنامه‌ها و سایت‌های اینترنتی است. هر چند که این‌ها هم برای باز کردن موضوع خشونت خانوادگی و ریشه‌ها و روش برخورد با آن لازم است. مشکل اینجاست که در بسیاری از کشورها و از جمله کشور خود ما، فرهنگ شفاهی دست بالا را دارد و مردم کمتر رغبت به مطالعه و بحث‌های ریشه‌ای دارند. از طرف دیگر رسانه‌ای مانند تلویزیون در هر خانه‌ای روشن است. بالاخره باید به نوعی با ذهنیات این توده‌ی مردم رابطه برقرار کرد.

دوستان، حتما تا حالا وبلاگ‌هایی را که دختران و زنان در این وبلاگستان ایرانی می‌نویسند خوانده‌اید. فکر نمی‌کنم پیدا کردن موارد مزاحمت و خشونت زبانی و جنسی روزمره در خیابان‌های شهر در نوشته‌های‌شان کم باشد. مشکل اینجاست که رسانه‌های ما بیشتر مایل هستند که این مشکلات واقعی مردم را پنهان نگاه دارند یا لااقل بطور رسمی به آن اعتراف نکنند، مبادا که دروغین بودن وعده‌های "جامعه‌ی اخلاقی" و "معنویت"‌ آشکار شود.
وظیفه‌ی یک رسانه‌ی سراسری که با بودجه‌ی کشور (مردم) اداره می‌شود مطرح کردن مشکلات روزمره‌ی مردم است. موضوع خشونت علیه زنان در فضای عمومی (خیابان) و فضای خصوصی (خانه) هم از این جمله است. آنهم در شرایطی که روز به روز بدتر می‌شود.
نمی‌دانم که آیا می‌شود در خیابان‌های شهر پلاکاردهایی با موضوع خشونت خانوادگی آویزان کرد یا نه. حتما باید از ارگان‌هایی مانند شهرداری اجازه داشت، اگر آقایان کار را به وزارت اطلاعات نکشند!
به هر حال این مشکلات در جوامع سنتی در حال رشد کم‌کم مطرح می‌شود. حالا ما چه موقع به خود خواهیم آمد؟

پی‌نوشت- در یک گردش کوتاه وبلاگی دیدم که زنجیره‌ی یلدانویسی میان دوستان برقرار بوده است. خواستم فقط اشاره‌ای کرده باشم که اگر دوستی نام مرا در این زنجیره نوشته، ننوشتن من نه بخاطر بی‌توجهی که فقط بخاطر دوری و ندیدن بوده است. حالا هم که از یلدای امسال گذشته‌ایم و تا یلدای دیگر ...