امروز می‌خواستم مطلب کوتاهی درباره‌ی یک موضوع تاریخی مربوط به جنبش جنگل در سا‌ل‌های 1920 بنویسم. با دیدن بحث‌ها‌ی مربوط به مسابقه‌ی وبلاگ‌نویسی و انتقادها و پیشنهادهایی که در اینجا و آنجا دیدم، فکر کردم بد نیست من هم نظرم را بگویم.
موضوع گویا از آنجا شروع شد که عده‌ای معتقد بودند داوری این مسابقه و بخصوص بخش ایرانی آن یعنی حسین درخشان و هم‌فکرانش دید محدودی از وبلاگ‌ها دارند و اصولا این اشخاص صلاحیت داوری را ندارند. پیشنهادی دیگر مطرح شد که بیاییم یک مسابقه‌ی "ایرانی" با انتخاب کننده‌گان و داوران ایرانی به راه بیاندازیم. بعضی دوستان مانند اسد در وبلاگ بیلی و من پیشنهاد کردند که چند سایت گروهی مانند هفتان و دو در دو و بلاگ‌نیوز و چند نفر ریش‌سفید مورد انتخاب خودش مسئولیت برگزاری را بعهده بگیرند-که همین انتخاب هم نشان داد هر یک از ما بیشتر در محدوده‌ی مشخصی و نه در همه‌ی وبلاگستان بسر می‌بریم. در جایی هم که فکر می‌کنم نیک آهنگ کوثر بود رادیو زمانه ارگان مناسبی برای برگزاری و داوری تشخیص داده شد.

صرف نظر از این بحث‌های مربوط به انتخاب و داوری که بعضی ریشه‌های شخصی و خصوصی دارند و بعضی دیگر هم موضع‌گیری‌های سیاسی و انتخاب‌ از روی رفاقت و مانند اینها، من ترجیح می‌دهم به خود موضوع «رقابت در میان وبلاگ‌ها» نگاهی کنم.

اول اینکه آیا یک کاتگوری مانند "وبلاگ‌های فارسی" پایه‌ی مناسبی برای رقابت هست؟ آیا اصولا در وبلاگ چیزی به نام "برتر" و "بهتر" وجود دارد و نتیجه‌ی انتخاب این "برتر"‌ها چه می‌تواند باشد.
کاتگوری "وبلاگ‌های فارسی" تنها وجه مشترکی که دارند همان به فارسی نوشته شدن آنهاست. این، فقط شکل بیان افکار و مطالب است. در محتوا آنقدر تفاوت هست که من فکر نمی‌کنم حتی بتوان پایه‌ای برای مقایسه پیدا کرد، چه رسد به اینکه بتوان یکی یا چندتا ازآنها را بهنوان "برتر" انتخاب کرد. در این نوشته مجبورم برای روشن کردن مطلبم به نام وبلاگ‌ها اشاره کنم و پایه را هم روی همین کاندیداهای نهایی مسابقه‌ی رادیو آلمان می‌گذارم.
بعنوان مثال وبلاگ « زیتون»، «چای داغ» و «آق بهمن» هر سه به زبان فارسی می‌نویسند.
مطالب اولی بیشتر بر پایه‌ی تجربیات شخصی نویسنده در زندگی روزمره‌ی اجتماعی‌اش است. زندگی اجتماعی هم طیف خیلی گسترده‌ای را در بر می‌گیرد. نظراتی که مطرح می‌کند لزوما با استناد بر تئوری‌های علمی نیست. نه اینکه غیر علمی باشند اما نویسنده ترجیح می‌دهد برداشتی آزاد را ارائه بدهد.
مطالب دومی بیشتر محدود به نظرات و تحلیل‌های اقتصادی نویسنده‌اش است که به رشته‌ی تحصیلی‌اش بر می‌گردد. برداشت آزاد به صورت اولی خیلی کم در نوشته‌هایش جا دارد.
مطالب سومی را روزنامه‌نگاری می‌نویسد که به خاطر موقعیت شغلی‌اش دسترسی به خبرهای دست اول مختلف دارد. به روز بودن و تازه بودن خبرهایش از ویژگی‌ وبلاگ اوست.

واقعا پایه‌ی مقایسه میان این سه وبلاگ چیست؟ هر کدام‌شان ویژگی خاص خودشان را دارند. هر سه تا وجود دارند بدون اینکه یکی بر دیگری برتری داشته باشد. نمی‌توان گفت بحث درباره‌ی نرخ رشد اقتصادی چین (چای داغ)، "برتر" و "بهتر" از بیان مشاهده‌ی روزه‌خواری و دوگانه رفتار کردن مردم در ماه رمضان (زیتون) است. هر دو، جنبه‌های مختلفی از زندگی "ایرانی" و وبلاگستان فارسی را در بر می‌گیرند.
با یک نگاه کوتاه به لیست کاندیداهای برتر می‌توان دید که مجموعه‌ای تصادفی فراهم آمده و در چنین مجموعه‌ای اصولا مقایسه، کاری نشدنی است. مانند مقایسه‌ی ارکستر سمفونی تهران با یک باشگاه پر طرفدارفوتبال. کدام‌شان "برتر" هستند؟ شاید یک روشن‌فکر هنردوست بگوید اولی چون در حد عالی هنر موسیقی است، ولی دومی می‌تواند هر هفته 50‌هزار آدم را به استادیوم بکشاند و توجه خیلی از جوان‌ها را به ورزش جلب کند. اینها اصولا با هم قابل مقایسه نیستند. این‌ها فقط نشان‌دهنده‌ی ماهیت چند جانبه‌ی زندگی اجتماعی آدم‌ها هستند. اگر به همان لیست برگردیم، مطالب وبلاگ هاله اصلا قرار نیست مانند مطالب ملکوت باشد. این‌ها بیان دغدغه‌های دو انسان متفاوت هستند که هر دو را می‌توان نمونه‌ای از تیپ‌های اجتماعی مختلف دید. اما "برتری"؟ به نظر من اصولا این سوال از پایه جای‌ اشکال دارد.

پیشنهاد دیگر دسته‌بندی وبلاگ‌ها و مقایسه میان آنها در کاتگوری خودشان است، آنهم با هیئت‌های انتخابی جدید و داوران جدید. هیئت‌ها و داورانی که باز هم انتخاب وبلاگ‌نویسان محدودی هستند. اما من باز هم تلاش می‌کنم در روابط شخصی و ارتباطات دوستی دیگران وارد نشوم. فکر اساسی من در اینجا همان مقایسه‌ در بخش‌های محدودتر است. مثلا کاتگوری وبلاگ‌های خبری، کاتگوری وبلاگ‌های سیاسی‌، کاتگوری وبلاگ‌های علمی و ...

اولا که در این صورت بسیاری از وبلاگ‌ها در هیچ دسته‌ی مشخصی جای نخواهند گرفت چرا که خیلی‌ها راضی یا قادر به محدود کردن دغدغه‌های‌شان در یک چارچوب نیستند. از طرف دیگر در اینجا به نظر من این مشکل مهم وجود دارد که کار از همان ابتدا به یک نخبه‌گرایی کشیده خواهد شد. وبلاگ‌نویسی عرصه‌ی به امتحان گذاشتن دانسته‌ها، نظرات و فعالیت‌ها و توانایی‌ها نیست. عرصه‌ی بیان دغدغه‌های انسان‌هایی است که با استفاده از این امکان به میدان عمومی پا گذاشته‌اند.
کدام وبلاگ سیاسی‌نویس "برتر" است؟ مگر بی‌تفاوت نبودن در برابر اتفاقات سیاسی یک ویژگی زندگی مدنی نیست؟ پس چرا باید جوی را فراهم آورد که میدان را مختص به نخبه‌گان سیاسی کرد و "برتری" آنان را هر ساله یادآوری کرد؟
این یک نمونه بود. به نظر من حتی در صورت دسته‌بندی وبلاگ‌ها، رقابت در نهایت میان چند "نخبه" محدود خواهد بود. و باز به نظر من بتدریج وبلاگ‌ها را به عرصه‌های بسیار محدود و تخصصی بدل می‌کنیم که اصلا با ذات وبلاگ، خوانایی ندارد. دسته‌ی سیاسیون، دسته‌ی جامعه‌شناسان، دسته‌ی تاریخ‌دانان، دسته‌ی شاعران و ... طبیعتا هم کمتر موقعیت فراهم می‌شود تا بتوان پلی میان این دسته‌های "نخبه‌گان" زد.

معنی تمام این حرف‌ها این نیست که وبلاگ‌نویسی با «دَرهم‌نویسی» و «بی‌دقتی» و «غلط‌نویسی» (منظورم اشتباهات فاحش در موضوعی است که می‌نویسیم)، یکی است. منظورم این است که به افراد فرصت و جرات بدهیم که از دغدغه‌ها و اندیشه‌ها و احساسات‌شان بنویسند. اشتباهات را با گفتگو و بحث می‌توان برطرف کرد.
من فکر می‌کنم با ایجاد بحث و گفتگو بهتر می‌توانیم جمع وبلاگ‌نویسان را تقویت کنیم، تا با نخبه‌گرایی و تخصصی کردن‌ این جمع. با این تخصصی شدن وبلاگ‌نویسی، سرانجام دسته‌های کوچکی از "نخبه‌گان" خواهند ماند و بقیه به حاشیه‌نشینی و زده‌گی از وبلاگ‌نویسی روی خواهند آورد. همین امروز هم من دوستان زیادی را می‌شناسم که وبلاگ‌ها را می‌خوانند و نوشتنی و گفتنی هم زیاد دارند ولی با جوی که وجود دارد کمتر پا به میدان می‌گذارند.

به نظر من آنچه که امروز در وبلاگستان احتیاج داریم ایجاد یک فضای آرام و دوستانه برای طرح و بحث اندیشه‌هاست و دوری گرفتن از این "رفیق‌بازی" و باند و دسته‌ی "خاصان" درست کردن. با "نخبه‌گرایی" وضع از همین هم که هست بدتر خواهد شد.