می‌گویند "افسرده هستیم و احساس پوچی می‌کنیم". هر کدام هم دلایلی برای این روحیه‌ی خودشان می‌آورند. یکی دوتا هم نیستند. آمار سازمان ملی جوانان ایران می‌گوید حدود 60 درصد دخترها و پسرهای ایرانی همین احساس را دارند. می‌شود گفت یک نسل. وقتی که آمار این‌قدر بالاست، به نظر من دیگر به دنبال زمینه‌های شخصی رفتن، کار را به جایی نمی‌رساند. رئیس انجمن مددکاری ایران می‌گوید این احساس و مشکل جوانان اصلا اسمش افسردگی نیست. نداشتن امید و انگیزه نسبت به آینده است. مشکل، یک مشکل اجتماعی است و با روانشناس و "مهندسی رفتار" (اصطلاح شیک و مدرنی که آقایان خیلی دوست دارند تکرارش کنند) به تنهایی قابل برطرف کردن نیست.

این که دیگر آشکار است سال‌هاست بسیاری از ایرانی‌ها دو روش زندگی مختلف دارند، یکی آن که بتواند کارشان را در اجتماع و با قوانین و خط قرمزهای جور و واجور راه بیاندازد و یکی هم محیط خصوصی‌تر زندگی‌شان که در خیلی جاها با اولی در تناقض کامل است. شاید این برای آدمی که به هرحال در زندگی جا افتاده و باصطلاح کمی سرد و گرم روزگار را چشیده و مجبور است، این دوگانه‌گی راحت‌تر باشد. اما برای روحیه‌ی جوان پذیرش این رفتارهای دوگانه به این آسانی نیست. و چه بسا این محدودیت‌های زندگی اجتماعی باعث ایجاد ناهنجاری‌های رفتاری برای جوان‌ها بشود که پیامدهای بعدی هم برای‌شان بوجود بیاورد. یادم هست که نمونه‌ای را در وبلاگ «از زندگی» خواندم.

مسلما کمبود کار و فرصت‌های ادامه‌ی تحصیل برای جوانی که همین‌ها انگیزه‌ی زندگی و تلاش به او می‌دهند، هم هست. بودجه‌های نه چندان زیاد برای ایجاد محل فعالیت و سرگرمی هم توسط آقایان و "متخصصان‌شان" به همان صورت و در همان چارچوب‌ها و با همان خط قرمزهایی هزینه می‌شود که "آنها" فکر می‌کنند به درد جوانان می‌خورد و نه اینکه نیازها و خواسته‌های امروز جوان‌ها چیست. اصولا جوان‌ها کدام نهادهای مدنی را در اختیار دارند تا بگویند خواسته‌شان چیست؟
یک نمونه جشن‌های عمومی است که به مناسب‌های مذهبی و با صرف میلیون‌ها و میلیاردها تومان انجام می‌شوند. جای یک ارگان نظرسنجی مستقل خالی است تا از مردم نظرخواهی کند که صرف این میلیاردها تومان برای چراغانی و کیک و شربت و غذا چند درصد در نشاط روحیه‌ی جامعه موثر بوده است.
حتما همه‌ی ما و بخصوص آنها که هر روزه باید با همین مشکلات سر کنند، از این دلایل و مشکلات، نمونه‌های فراوان می‌توانند بیاورند.

این باصطلاح افسردگی یا احساس پوچی هم بزودی به اعتیاد و ناهنجاری‌های رفتاری کشیده می‌شود که تا حالا هم شده است. یک آمار از اسپنسر و آقایی * از سال 1991 یعنی 15 سال پیش نشان می‌دهد که 13 درصد جوانان ایرانی مواد مخدر مصرف می‌کردند. می‌شود تصور کرد که این آمار بعد از 15 سال کمتر شده باشد؟
رادیو فردا هم گزارشی در این باره دارد که در واقع شنیدن آن انگیزه‌ی من برای نوشتن یادداشت امشب شد. بشنویم و قضاوت کنیم. آن سوال همیشگی هم باز در ذهن جرقه می‌زند که "ما به کجا می‌رویم؟"