چند مسافرت کاری طولانی و ناگهانی موجب شد تا چند روزفرصتی برای نوشتن پیدا نکنم. حتی خبر درگذشت اوریانا فالاچی، روزنامه‌نگار با تجربه را بطور اتفاقی متوجه شدم و البته بدون فرصتی برای فکر کردن درباره‌ی او. فقط به یادم آمد که توانایی و تجربه‌ی کاری آدم‌ها را همیشه باید با نظرات سیاسی آنها مخلوط نکرد.
با این همه یکی دو موضوع بود که در فکرم جریان داشت و مایل بودم در اینجا بنویسم.
اما اول اینکه در شماره‌ی فعلی نشریه‌ی اینترنتی زنستان مقاله‌ای را درباره‌ی "اتو کشیدن" پستان‌های دختران توسط مادران و بستگان نزدیک‌شان ترجمه کرده‌ام. برای دانستن اینکه "اتو کشیدن پستان" چه می‌تواند باشد بد نیست چند دقیقه‌ای را برای خواندن این مقاله بگذارید. درباره‌ی رابطه‌ی جنسیت و رشته‌های علمی ِ به اصطلاح مردانه مانند ریاضیات و فیزیک مقاله‌ای را در دست ترجمه دارم که امیدوارم همین روزها تمام کنم. خبرش را در اینجا خواهم گذاشت.
----------
در اتاق هتل روی صندلی راحتی جا خوش کرده‌ام تا این نیم‌ساعت آخر هم بگذرد و اتاق را تحویل بدهم و بعد هم پرواز بسوی خانه پس از چند روز کار مداوم و طولانی. تلویزیون بی‌بی‌سی را تماشا می‌کنم. موضوع برنامه‌، پیشرفت در کار با زنان بنگلادش است برای بهترکردن شرایط زندگی آنها. از جمله در رابطه با کنترل زاد و ولد و بهداشت. زنی را پس از وضع حمل روی تخت بیمارستان نشان می‌دهد که سومین دخترش را به دنیا آورده است. چشم‌هایش پر از اشک است. سکانس بعدی مراسم استقبال سرد و بی‌روح از او را در خانه نشان می‌دهد که خانواده‌ی مرد با اکراه و بی‌کمترین محبتی او را در خانه پذیرا می‌شوند. خطای بزرگ او این بوده که پسری بدنیا نیاورده است.
بی‌اختیار به یاد مقاله‌ای می‌افتم که حدود یکسال پیش برای سایت زنان ترجمه کرده بودم: "آنها" برای پسرزاییدن مرگ را به جان می خرند! که گزارشی واقعی‌ست از وضع زنان آذربایجان. در مقدمه‌ی آن ترجمه، درباره‌ی موضوع تعیین جنسیت جنین هم چند خط کوتاه نوشته‌ام. به این فکر می‌کنم که اوضاع در جامعه‌ی ما چگونه می‌تواند باشد؟ بخصوص در شهرهای کوچک و میان عشیره‌ها. وضع ما بهتر است یا ما بهتر توانسته‌ایم مشکلاتمان را پنهان نگاه داریم؟
----------
موضوع آخر هم در مورد سفر فضایی یک زن جوان ایرانی است که پیش از این فرصتی نکردم درباره‌ی آن بنویسم. این زن جوان از رویایی می‌گوید که با هزینه کردن 20 میلیون دلار آن را به واقعیت تبدیل کرده است. رویای یک انسان، یک نفر. به این فکر می‌کنم که با این پول رویاهای چندین هزار یا چندین ده‌هزار کودک را می‌توان به واقعیت بدل کرد؟ رویای بسیاری از این بچه‌ها شاید بیشتر از یک وعده غذای گرم یا شبی را بدور از وحشت و رنج خیابان سر کردن، نباشد. فکر کردم که شاید اگر من بودم، می‌توانستم از رویای خودم بخاطر فراهم آوردن یک زندگی انسانی‌تر برای تعداد بسیاری مثل خودم بگذرم. با بیست میلیون دلار که هیچ، با دو هزار میلیارد دلار هم نمی‌توان معجزه کرد. اما می‌توان کاری کرد و رنجی را از دوش ناتوان بسیاری برداشت. می‌توان برای هزارانی مثل خودمان، شرایطی انسانی را فراهم آورد تا سکان زندگی‌شان را خودشان بدست بگیرند.
من با تحقیق علمی مخالف نیستم. خودم پژوهش‌گر هستم و می‌دانم که بدون تحقیق و کنجکاوی و مشکلات جدید را به چالش کشیدن، دانسته‌های ما بیشتر و عمیق‌تر نخواهد شد. اما به این سفر و امثال آن که حتما بیشتر و بیشتر خواهد شد، به چشم یک تحقیق علمی نگاه نمی‌کنم. این بیشتر همان تحقق رویاهای ماجراجویانه و هیجان‌انگیز میلیونرهاست. چه فرق می‌کند که زن باشند یا مرد یا ایرانی یا غیر آن؟ مهم این است که پول کلان را در چه راهی مصرف می‌کنی.
برایم عجیب بود که این موضوع سفر فضایی رویایی، چنین بازتابی در وبلاگستان پیدا کرد. حس کردم که افتخار، به ملیت مسافر است. اما آیا این می‌تواند یک افتخار ملی‌ باشد؟ ما با دانش و تلاش به عرصه‌ی تحقیقات فضایی رسیده‌ایم یا اینکه کسی بلیط یک سفر هیجان‌انگیز را خریداری کرده است؟ اگر این یک افتخار ملی است، دستآورد این سفر برای ما چیست؟ کدام نهاد علمی از این سفر بهره‌ می‌برد؟
به این فکر می‌کردم که جریان این سفر شاید بیشتر مناسب رنگین‌نامه‌هایی باشد که در اتاق انتظار دکتر یا روی صندلی سلمانی به دست می‌گیریم. ما، چرا اینقدر هیجان‌زده‌ایم؟