سفر خاتمی را به آمریکا می‌توان نشانه‌ی یک زد و بند سیاسی در مورد برنامه‌ی اتمی دید و یا سفری برای نشان دادن اینکه در ایران صداهایی هم هست که لزوما با صدای رسمی هماهنگ نیست. همان کاری که به نوعی اکبر گنجی در پی آن است. در این یادداشت نمی‌خواهم به این تجزیه و تحلیل‌ها بنشینم. دوستان هم حتما متوجه شده‌اند که من کمتر درباره‌ی جزئیات اتفاقات درباره‌ی بحران اتمی کشورمان می‌نویسم.
خبرها را دوستان حتما پیش از این که اینجا بیایند خوانده‌اند یا کامل‌تر خواهند خواند. اما مهم‌تر این است که بحران اتمی مثل همه‌ی موضوعات مهم کشور ما، دور از چشم مردم و در پشت درهای بسته میان "خودی‌ها" با خودشان و میان "خودی‌ها" و کشورهای خارجی حل و فصل می‌شود. نه اینکه این موضوعات مهم و حساس را در کشورهای دیگر بقول معروف در وسط خیابان و در روزنامه‌ها حل کنند. اما آنچه که در کشور ما جایش غایب است نهادهای پرسش‌گر منتخب مردم است که مسئولان و مذاکرات آنها مدام زیر نظر آنها باشند. مجلس شورا که باید قدرت‌مند ترین نهاد تصمیم ‌گیرنده باشد طبق گفته‌ی خود آقایان بیشتر منتخب دست ِ غیب و امام زمان است تا منتخب مردم. مسئولان هم در مقابل هرکس پاسخ‌گو باشند، در مقابل مردم نیستند.
پس طبیعی‌ست که با این پنهان‌کاری ها نمی‌توان جزئیات را دانست. گرچه نتیجه‌ی همین پنهان‌کاری ها و ندانسته‌ها دیر یا زود آشکار می‌شود و گریبان خود ما مردم را می‌گیرد.
بگذریم ...
مطلب اصلی که در فکرم بود موضوع شعارها و کلی‌بافی‌ها و فلسفه‌بافی‌های آقای خاتمی در آمریکا است که بسیار درباره‌ی مدارا و صلح و نقد قدرت می‌گوید. البته یک استاد دانشگاه و متفکر می‌تواند بسیار بگوید و تجزیه و تحلیل کند. اما کسی مثل آقای خاتمی که مدت 8 سال بخشی از قدرت را در دست داشت و از حمایت اکثریت مطلق مردم هم برخوردار بود و با این حال در تمام چرخش‌های مهم سیاسی با بی‌عملی و وقت‌گذرانی کار را به کسانی که مدارا را با گسترش فساد یکی می‌دانند واگذار کرد، باید کمی هم به پشتوانه‌ی حرف‌هایی که می‌زند فکر کند. ملتی که مفهوم مدارا، از پستوی خانه‌ تا عمومی‌ترین و سیاسی‌ترین نهادهایش غایب است باید این احترام به دیگری را از درون کشور خودش شروع کند. کشوری که همیشه توسط گروه کوچکی از "خودی" ها اداره شده و دیگران را به سرنوشت کشور خودشان راهی نبوده،‌ با چه پشتوانه‌ای درباره‌ی گفتگوی میان باورهای مختلف آنهم در سطح جهان می‌گوید؟

این شعارها و کلی‌بافی‌ها در مورد انتقاد از قدرت‌های حاکم در جهان به نظر، شیرین و حکایت درد‌ ِ دل ملت‌های تحقیرشده می‌آید. اما در واقعیت، ملتی که تا عمق فرهنگ و زندگیش در خرافه غرق است و عقلانیت و خردگرایی و حقوق اجتماعی انسان در جامعه‌اش وجود عملی ندارد، ملتی که رفتار سیاسی و اجتماعی‌اش با سنت‌ها و باید و نباید‌های آئینی تنظیم می‌شود، ملتی که جایی در پیشرفت علم و فن و هنر جهانی ندارد و کمال ِ هنرش خوب استفاده کردن از دستآوردهای دیگران است، این ملت هیچ وقت از چنگ قدرت‌های جهانی رهایی پیدا نخواهد کرد. در دنیای به هم پیوسته‌ی امروز،‌ می‌توان برای مدت کوتاهی به قیمت نابودی ملتی به زندگی غارنشینی برگشت و در مقابل قدرت‌های جهانی ایستاد. مگر طالبان این را امتحان نکردند؟ آنچه برای مردم افغانستان ماند (حتی پیش از حمله‌ی آمریکا) جز جامعه‌ای بدوی و عقب‌افتاده نبود.
اما ما در کشورمان این شانس را داریم که به پشتوانه‌ی فروش مواد خام کشورمان و بخصوص نفت بیشتر از همه وانمود کنیم که در مقابل قدرت ایستاده‌ایم. هر جا که به بن‌بست رسیدیم همیشه چیزی برای فروش داریم تا خسارت را جبران کنیم. اما با وجود همه‌ی شعارها و "نقد قدرت"، در چنگال قدرت می‌مانیم.

من فکر می‌کنم امروز فقط یک ملت آزاد و حاکم بر سرنوشت خودش می‌تواند واقعا مستقل بماند. ملتی که حق اظهار نظر و تصمیم‌گیری ندارد،‌ اقتصادش بر روابط مافیایی حاکمانش اداره می‌شود و جامعه‌اش در بحران فکری و هویت دست و پا می‌زند فقط به اتکا ثروت طبیعی که دارد می‌تواند چند صباحی فریاد پهلوانی سر بدهد تا بعدا در چرخشی دیگر در مقابل همان قدرت‌ها به زانو بنشیند. با هزاران کار نکرده و خرابی ِ بر زمین مانده.
---------
نمی‌دانم دوستان سایت پرند را دیده‌اید یا نه؟ مجموعه‌ای از تاریخ‌گونه و نوستالژی. نویسنده‌ی پرند که در سوئد می‌نویسد خواندنی و شنیدنی بسیار دارد. بخصوص که آرشیو غنی از صدا و شعر و ترانه‌های نشنیده یا کم‌شنیده دارد که با گشاده‌دستی در اختیار ما می‌گذارد.
در چند پست آخرش از دلکش می‌نویسد تا فرهاد و صمد بهرنگی و اخوان ثالث و البته با صدا،‌ صداهای آشنا ...