سیما مطلبی درباره‌ی یادداشت من و نوشته‌ای از موناهیتا در وبلاگش گذاشته است. من قسمت مربوط به نوشته‌ی خودم را جدا می‌کنم و امیدوارم فردا آنچه را در ذهن دارم در اینجا بنویسم.

درباره‌ی موضوعی که امروز می‌خواهم بنویسم دو روزی فکر کردم و با آسیه هم مشورت کردم مبادا که این نوشته انعکاسی بجز آنچه در ذهن من است، داشته باشد. برخلاف تصور بسیاری، با اسم مستعار نوشتن به معنی بی‌مسئولیتی نیست. هویت که جعلی نباشد، دقت و نگرانی درباره‌ی آنچه می‌نویسی فرقی ندارد. و اما خبری از هندوستان که برای نوشتن آن دو روزی صبر کردم:

در اوایل ماه آوریل یعنی همین دو هفته‌ی پیش در خبرها آمد که در کتاب درسی بچه‌های نوجوان هندی از جمله نوشته شده :
"یک خر مانند یک زن خانه‌دار است. در واقع خر کمی هم بهتر است، چون زن گاهی غرولند می‌کند و قهر می‌کند و به خانه‌ی پدرش می‌رود اما تو هیچ‌وقت خری را نمی‌بینی که نسبت به صاحبش بی‌وفا باشد."

این از جمله مطالبی است که در یک کتاب درسی برای نوجوانان 14 ساله نوشته شده و در مدارس راجستان که از ایالات غربی هند است تدریس می‌شود. حکومت ایالت که در دست "حزب مردم هندوستان" است این کتاب را تایید می‌کند و ادعا کرده که کتاب برای این نوشته شده که موجب تفریح دانش‌آموزان باشد. حتی زنان حزب مردم هندوستان هم که یک حزب محافظه‌کار و ناسیونالیست است، به این موضوع اعتراض کرده‌اند. گویا این اعتراض‌ها موجب شده تا شاید این کتاب را از مدارس ایالت جمع‌آوری کنند.
در ایالت راجستان نسبت دختران به پسران 896 نسبت به 1000 است. یکی از دلایل مهم تعداد کمتر دختران این است که مادران در بیمارستان خیلی زود متوجه می‌شوند که جنسیت بچه‌ای که در راه دارند چیست و اگر جنین دختر باشد آن را سقط می‌کنند. درباره‌ی این نوع سقط‌ جنین حدود 7 ماه پیش مقاله‌ی کوتاهی را ترجمه کردم که درباره‌ی سقط جنین دختران از روی قصد در جمهوری آذربایجان نوشته شده بود.

شاید این یکی از نمونه‌های آشکاری باشد از اینکه سیستم آموزشی، چطور از دوران کودکی تعریف و نگاه ما را نسبت به زنان شکل می‌دهد. این "ما" هم شامل پسران و هم شامل دختران می‌شود. در جامعه‌ای مردسالار جای تعجب ندارد اگر نگاه زن هم به خودش، نگاهی مردانه باشد. از طرف دیگر، این نمونه‌ای ست که به روشنی نشان می‌دهد که برداشت جنس دوم و وابسته از زنان، چطور سیستماتیک و رسمی و نهادینه شده (و نه اتفاقی)‌ ترویج داده می‌شود. معلوم است که با وجود چنین سیستم پیچیده‌ای از موارد آشکار و پنهان، هدف اصلی نه مردستیزی که نشان دادن و مبارزه کردن با روش‌هایی است که این برداشت‌های مانده از هزاره‌ها و قرن‌ها را هنوز با شدت رواج می‌دهند. تازه این یک نمونه‌ی عریان است.
گاهی که به این فکر می‌کنم که اگر معلم بودم از بچه‌ها می‌خواستم در زندگی روزمره‌شان جستجو کنند و مواردی از تبعیض جنسیتی و تحقیر را برای مطرح کردن در کلاس پیدا کنند. می‌دانم که در دبیرستان‌های ما جای این گفتگوها و بحث‌ها خالی است اما در مورد دانشگاه‌ها مطمئن نیستم. آنچه مطمئنم این است که بچه‌ها یا دانشجویان حتما گفتنی در این‌باره زیاد خواهند داشت.