" فقط کسانی با آزادی بی قید و شرط بیان مخالف هستند که ریگی به کفش خود دارند و از آگاه شدن مردم و آشکار شدن همه ی واقعیات می هراسند- در حکومت های استبدادی که ازگسترش دموکراسی در جامعه ی مدنی جلوگیری می کنند، نشر "کامل حقایق و مباحث مربوط به مسائل اساسی اجتماع" در صورتی مجاز شمرده می شود که با مقاصد حاکمان هماهنگ باشد... سرسخت ترین مخالفان آزادی بیان و کسانی که بیش از همه از عفت و اخلاق و امنیت عمومی سخن می گویند، نمایندگان همان غارت گرایی هستند که با بهره کشی، بیدادها و اختلاس های خود اکثریت افراد جامعه را گرفتار فقر اقتصادی و فرهنگی کرده اند و افراد بسیاری را به انواع بلایا- بیماری، اعتیاد، فحشا و... گرفتار ساخته اند و با ترویج آیین پول پرستی و سودجویی، ریشه ی هر گونه احساس و اخلاق انسانی را زده اند." - محمد جعفر پوینده*

این روزها سالگرد قتل های زنجیره ای روشنفکران و نویسندگان ایرانی برگزار شد. گزارش این بزرگداشت در این سه آدرس (+ + +) منتشر شده است. از زنده یادان داریوش و پروانه فروهر و محمد مختاری و محمد جعفر پوینده یاد می شود. اما می دانیم که تعداد قربانیان بسیار بیشتر ازاینها بوده و به گفته محمدرضا خاتمی برادر رئیس جمهور قبلی، بیشتر از 70 مورد بوده است که اولین آنها را قتل دکتر کاظم سامی در سال 1367 می دانند.

محمد مختاری و پوینده از فعالان کانون نویسندگان بودند و از تهیه کنندگان متن 134 نفر که به نام "ما نویسنده ایم" در سال 1374 منتشر شد. متنی که پس از چندین سال سکوت سالهای 60 نشان داد که اندیشه ی آزادی زنده است.
از دیگر دست اندرکاران کانون نویسندگان که قربانی قتل های زنجیره ای شدند اولین آنها احمد میرعلایی در اصفهان بود. و دیگری غفار حسینی و غیر از این فعالان، نویسنده و ادیب بزرگوار سعیدی سیرجانی. میرعلایی مترجم آثار نایپول برنده ی جایزه نوبل و همچنین شاعران برجسته بورخس و اکتاویوپاز بود. این هم طنز روزگار است که در جایی به نویسنده ای جایزه نوبل می دهند و در جای دیگری مترجم او را می کشند و جسد او را در کوچه های اصفهان رها می کنند.

سعیدی سیرجانی هم نویسنده و ادیبی توانا بود و هم تاریخدان. تصحیح کتاب معتبر «تاریخ بیداری ایرانیان» در موضوع انقلاب مشروطه، یکی از کارهای سیرجانی است. مشروح آنچه که بر سر سیرجانی آوردند را عمادالدین باقی در اولین سالهای جنبش اصلاحات در یکی از نشریات اصلاح طلب (در خاطرم نیست - شاید صبح امروز) منتشر کرد.

جا دارد که که از ناصر زرافشان وکیل مدافع پرونده ی قتلهای زنجیره ای هم که بخاطر پیگیری شجاعانه اش، سختی سالها فشار و حبس را به جان خریده یاد کنیم.
او که پس از یک مرخصی در راه بازگشت به زندان است در آخرین مصاحبه اش با رادیو فردا می گوید: "وقتی بیایید بیرون مطالبی دارید در مورد قتلهای زنجیره‌ای که می‌خواهید اضافه کنید به چیزهایی که قبلا گفتید؟
ناصر زرافشان: مطالب که بسیار است. بر خلاف آنچه که ادعا شده که افشای اسرار دولتی، هیچ سری هنوز افشا نشده. ولی من وقتی بیایم بیرون، همچنان وکیل خانواده‌های مظلوم و قربانی شده هستم. من که نمی‌توانم بچه هشت، نه ساله‌ای را که جلوی پدرش قطعه قطعه کردند، فراموش بکنم که. طبیعی است هیچ انسان شرافتمندی فراموش نمی‌کند. من سمتم در پرونده سر جای خودش هست. این پرونده هم در محضر جامعه و مردم همچنان مفتوح است. این مطالبه جامعه است. حق من نیست، حق اولیای دم است. من فقط وکالت از آنها دارم که روزی رسیدگی و احقاق حق شود و این خونها پایمال نشود."

چرا فکر می کنند می شود با داغ و درفش و نابود کردن، جلوی اندیشه ی آزاد را گرفت؟ مگر تاریخ نشان نداده که این، با همه ی شقاوت و خشونتش، جز یک ساده اندیشی نیست؟

* نقل از نشریه بیداران