نگاهی به آنچه در تابستان 1367 گذشت از دریچه ی دو نامه و یک خاطره ...

17/7/1365 - از نامه آیت الله منتظری به آیت الله خمینی:
"آیا می دانید در زندانهای جمهوری اسلامی به نام اسلام جنایاتی شده که هرگز نظیر آن در رژیم منحوس شاه نشده است؟ آیا می دانید عده زیادی زیر شکنجه بازجوها مردند؟ آیا می دانید در زندان مشهد در اثر نبودن پزشک و نرسیدن به زندانیهای دختر جوان بعدا ناچار شدند حدود 25 نفر دختر را با اخراج تخمدان و یارحم ناقص کنند؟
آیا میدانید در زندان شیراز دختری روزه دار را با جرمی مختصر بلافاصله پس از افطار اعدام کردند؟ آیا می دانید در بعضی زندانهای جمهوری اسلامی دختران جوان را به زور تصرف کردند؟ آیا می دانید هنگام بازجویی دختران استعمال الفاظ رکیک ناموسی رایج است؟ آیا می دانید چه بسیارند زندانیانی که در اثر شکنجه های بی رویه کور یا کر یا فلج یا مبتلا به دردهای مزمن شده اند و کسی به داد آنان نمی رسد؟"

5/7/1366 - نامه دیگر:
"شنیده شد فرموده اید: «فلانی مرا شاه و اطلاعات مرا ساواک شاه فرض می کند.» البته حضرتعالی را شاه فرض نمی کنم ولی جنایات اطلاعات شما روی شاه و ساواک شاه را سفید کرده است. من این جمله را با اطلاع عمیق می گویم."

درباره آنچه در تابستان 1367 گذشت، از زبان آیت الله منتظری:
"بالاخره مدتی ملاقاتهای زندانیان را تعطیل کردند و بر حسب گفته ی متصدیان با استناد به این نامه (نامه آیت الله خمینی) حدود دو هزار و هشتصد یا سه هزار و هشتصد نفر زندانی تردید از من است از زن و مرد را در کشور اعدام کردند ... در همین قم یکی از مسئولین قضایی آمد پیش من و از مسئول اطلاعات قم گله می کرد که می گوید تند تند اینها را بکشیم از شرشان راحت شویم، من می گویم آخر پرونده های اینها را بررسی کنیم یک تجدید نظری در حکم اینها بکنیم، می گوید حکم اینها را امام صادر کرده ما فقط باید تشخیص موضع بدهیم، به بعضی افراد می گویند تو سر موضعی؟ او هم نمی داند قضیه از چه قرار است می گوید بله، فوری او را می برند اعدام می کنند."

"بعد من دیدم آنها دارند کارشان (اعدامها) را ادامه می دهند، اول محرم شد من آقای نیری که قاضی شرع اوین و آقای اشراقی که دادستان بود و آقای رئیسی معاون دادستان و آقای پورمحمدی که نماینده اطلاعات بود را خواستم و گفتم الآن محرم است حداقل در محرم از اعدامها دست نگه دارید، آقای نیری گفت: «ما تا الآن هفتصد و پنجاه نفر را در تهران اعدام کرده ایم، دویست نفر را هم به عنوان سر موضع از بقیه جدا کرده ایم کلک اینها را هم بکنیم بعد هر چه بفرمایید ... "