در کنار همه ی این مسائلی که دور وبر ما اتفاق می افتد فکر می کنم باید کار فرهنگی را رها نکرد. امروز روز جمع شدن عده ای است در مقابل دانشگاه تهران برای فریاد کردن آنچه بر سر گنجی ها می آید. این دغدغه ها را فراموش نمی کنیم.
----------

اول گریزی کوچک : در پست مربوط به انتشار مقاله ی «جایگاه زنان در تمدن های کهن» نوشتم که تمدن انسانی و بویژه تمدن ایرانی وامدار سومر است. از خط میخی و مدرسه و قوانین اجتماعی تا باورهای اسطوره ای.
اما اصل مطلب:
زنده یاد مهرداد بهار در بررسی کارکرد بنای عظیم تخت جمشید این را بیان میکند که تخت جمشید و همینطور معابد (و در زمان دیرتری مساجد) در واقع می خواسته اند جلوه ای از باغ مقدس در باورهای اسطوره ای باشند در روی زمین. و آن همه ستون های بلند جلوه ی درختان مقدس هستند. بعدها فرش ایرانی با همه ی نقش درختان و گلها و حیواناتش نمونه ای شد از یک باغ مقدس شخصی که هر کس می تواند در خانه اش داشته باشد مایه آرامش او باشد چرا که در باورهای اسطوره ای و بعدا دینی این برداشت جا افتاده است که نیای بزرگ انسانی زمانی به گناهی از آن باغ مقدس رانده شده است. حاشیه های کنار فرش نمونه ی دیوارهای هفتگانه ای است که بدور باغ مقدس کشیده می شده است. حتی واژه ی پردیس به معنای محصوره است یعنی محوطه ای که درون حصار قرار دارد که بعدها همین واژه به زبانهای اروپایی رفت و معنای بهشت گرفت.

این باغ های مقدس ریشه ی سومری دارند و سومریان معتقد بودند اولین انسان بدنبال خطایی در آن باغ مقدس آسمانی به زمین رانده شده است. سومریان با درختان حصارهایی به دور باغ هایشان می کشیدند.
نام باغ مقدس آسمانی سومریان دیلمون (Dilmun) بود. "سرزمینی ناب و پاک و روشن. سرزمین زندگی. زندگی که نه بیماری می شناسد نه مرگ." باغی که با آبی که خدای خورشید از زمین می آورد سیراب می شود. باغی همیشه سبز و پر از درختان میوه و سبزه زار.
در گذشته های بسیار دور انسان برای رفع نیاز و گرفتاری به باغ های مقدس زمینی که برای خود بنا کرده بود می رفت ولی با انباشت ثروت و تجمل و شکوه و عظمت، کم کم این باغ ها جای خود را به معبدها و کلیساها و مساجد با ستون های سنگی دادند.
امیدوارم در نوشته های بعدی بتوانم ریشه ی سومری اسطوره ی رانده شدن انسان را از باغ مقدس بنویسم.

فکر کردم جالب است بدانیم چه انگاره ها و تصوراتی هزاران ساله در همین فرش ارزان قیمت یا گرانبهایی که همین حالا زیر پای ماست وجود دارد. هر چند که:

وین فرش هفت رنگ که پامال رقص تست
از خون و زندگانی انسان گرفته رنگ .
در تارو پود هر خط وخالش :هزار رنج
در آب ورنگ هر گل وبرگش :هزار ننگ. (ه.ا سایه)

برای همین در ابتدا نوشتم که دغدغه ها را فراموش نکنیم.