اول این که وبلاگ بیلی و من نظر من را درباره ی شرکت در انتخابات دیروز منتشر کرد که چند نظری هم در دنباله ی آن رد وبدل شد که اگر فرصتی داشتید در اینجا می توانید بخوانید.
----------
پس از پیکره های کوچک شاید نقاشی های غارها قدیمی ترین اثرهای هنری و تجریدی ساخته ی ذهن و دست انسان باشند. در نگاه اول به نظر می رسد که نقاشی ها فقط نشان دهنده ی صحنه های شکار و حیواناتی هستند که بشر در آن زمان با آنها تماس روزانه داشته است. اما نکته هایی وجود دارد که ثابت می کنند که چیز عمیق تری در ورای آن نقاشی ها وجود دارد.
اولا که با اینکه جانوران نقاشی شده آنهایی هستند که انسان با آنها سر وکار داشته، اما مثلا جای گوزن که بیشترین غذای گوشتی انسان را تامین می کرده در این نقاشی ها یا خالی است و یا آنچنان زیاد نیست.
دیگر اینکه بیشتر موجودات نقاشی شده نه در حال شکار شده که بصورت زنده و فعال و در حال دویدن حضور دارند.
همچنین جای انسان در نقاشی ها خالی است. تنها اثر انسانی جای دست نقاش است و یا فقط چند خط هندسی (نه پیکر و اندام انسانی) که می خواهند بیانگر انسان باشند. تنها در یک مورد آشکار، نقاشی صحنه ی مردی زخمی است که در زیر پای یک گاو وحشی افتاده است که در پایین می بینید.

و باز اینکه اگر این آثار فقط بیان هنرمندانه ی طبیعت پیرامون هستند چرا در غیرقابل دسترس ترین جاها که حتی نور کافی هم به آنها نمی رسیده است نقاشی شده اند؟ پیاله های چوبی دسته داری در غارها کشف شده اند که بعنوان اولین چراغ های روغنی ساخت دست بشر شناخته شده اند که در تصویر پایین می بینید. امروز نظریه غالب اینست که از این غارها بعنوان یک مکان مقدس برای اجرای مراسم آیینی استفاده می شده است.(1)

چند نظریه درباره ی انگیزه و علت کشیده شدن چنین نقش هایی ارائه شده است. هنری برولی که کارشناس هنر بود معتقد بود که این نقاشی ها توده درهمی هستند از اثرهای مجزا از هم که هدفشان نوعی غلبه جادویی بر موضوع نقاشی شده بوده است. نوعی "جادوی شکار".
با کشف بیشتر نقاشی های غارها و کار بیشتر تحقیقی، این نظر غلبه پیدا کرد که شاید چیزی فراتر از یک انعکاس موجود طبیعی در این نقاشی ها وجود دارد. آندره گورهان و همکارش آنت لامینگ نوشتند: "در واقع ساختار هنری غارهای آذین شده در صورتی که شخص آنگونه که باید به آنها بنگرد، مفاهیم ویژه ای از روانشناسی تحلیلی و ذهن گرایی نمادین را القا می کند." همچنین: "این تصاویر تنها یک برگردان هنرمندانه از این حیوانات نیست. در پس این نقشها چیزی عمیقتر وجود دارد - عمیقتر از بیان زندگی اجتماعی - "(2)
آندره گورهان توانست گروهبندی هایی را در حیوانات نقاشی شده کشف کند که تقریبا در تمامی نقاشی ها جای خودشان را نسبت به هم حفظ کرده اند. در پی این گورهان و لامینگ به این نتیجه رسیدند که حیوانات اصلی در نقاشی ها می توانند بیان سمبولیک زن و مرد باشند. طبق نظر آنها :"گاومیش بیان نمادین زن و اسب از آن مرد است." نتیجه ی بررسی های آنها نشان می دهد که "سمبلهای زنانه بطور اعم در بخشهای مرکزی غارها قرار دارند. در حالی که سمبلهای مردانه در حواشی و نقاط پیرامونی به نمایش در آمده اند."(3) و این نقش مرکزی سمبلهای زنانه "نشانه اهمیت زنان در اذهان مردم آن دوران است. هرچند زنان سهم کمی در جمع آموری غذا داشته اند. این نقش محوری و مرکزی تحت تاثیر محرکه ذهنی «نقش نخستین» یا «کهن الگو» همچون «پیکرکها» ( دو پست قبلی را ببینید) بر ناخودآگاه ضمیر انسان آن روزگار است."(4)

در پست بعدی بیشتر جلو خواهم رفت و دیگر به دوران اسطوره ها می رسیم. و خوشبختانه در این دوره متن های نوشته شده بر سنگ (تمدن سومر در بین النهرین) وجود دارد که به آنها هم اشاره می کنم.

1- Rusploi, Mario. The Cave of Lascaux: The Final Photographs
2و3و4 - شناخت هویت زن ایرانی - شهلا لاهیجی و مهرانگیز کار