ترجیح داده ام در بحث های طولانی و توانفرسای وبلاگ نویسان که معمولا به نتیجه ی حداقلی هم نمی رسند شرکت نکنم. اما از آنجا که موضوع "با نام مستعار نوشتن" مستقیما با "وبلاگ پویا" هم ارتباط پیدا می کند، این یادداشت کوتاه را می نویسم.
اولا که من به دنبال توضیح دلایل عمومی این نیستم چون هم در بسیاری از نوشته های وبلاگی مطرح شده است و هم اینکه اینگونه دسته بندی دلایل شاید بیان همه ی واقعیت نباشد مگر اینکه کسی یا گروهی آمارگیری معتبری از مستعارنویسان کرده باشد.
موضوعی که من می خواهم اشاره کنم مسئله ی "هویت" و "ماهیت" وبلاگ نویس است. به نظر من تجربه ی این سالهای وبلاگ نویسی نشان داده است که نام واقعی، تعریف کننده ی هویت وبلاگ نیست. من در اینجا واژه "هویت" را آن چیزی تعریف می کنم که وبلاگ X را از وبلاگ Y و Z و ... جدا می کند. هویت هر وبلاگی در طول زمان شکل می گیرد. و این زمان هم طولانی نیست. پس از مدت کوتاهی آن وبلاگ که با نام مستعار هم نوشته می شود هویتی پیدا می کند که پارامترهای آن، چیزهایی مثل زبان و طرز نوشتن، محتوای وبلاگ و حتی در بعضی موارد قالب گرافیکی آن وبلاگ می شوند. دارنده ی وبلاگ هم پس از مدتی هویت و ماهیت خودش را با پیگیریش در نوشتن اندیشه ها و احساساتش تعریف می کند.

برای من اگر از لحظه ی اول هم بدانم که در پشت وبلاگ X چه کسی نشسته است، نوشته های آن وبلاگ اعتباری پیدا نمی کند. من بیشتر ترجیح می دهم که به نوشته های یک وبلاگ در طول زمان اعتبار ببخشم. این اعتبار بخشیدن هم به معنی "پذیرفتن" و "موافق بودن" نیست، به معنی وجود مستقل قائل شدن است.
من به موضوع "روند زمانی" در وبلاگ ها اهمیت می دهم. فکر می کنم بیشتر کسانی که ایرادی در مورد "مستعار نویسی" دارند کمتر به شکل گیری هویت یک وبلاگ در "زمان" توجه می کنند.

و برای کسی مانند پویا هم که دغدغه ای بیشتر از نوشته های روزانه اش دارد، هویتش پر رنگتر می شود، آنجایی که مثلا نویسنده ی این وبلاگ کارهای دیگری مثل همین کارهای فلش را انجام می دهد و در سایت های با اسم و رسم واقعی (مثل زنان ایران یا گویا) منتشر می کند. بعنوان وبلاگ نویسی که از ابتدا در سال 2002 تا حالا با نام مستعار نوشته است، می دانم که هویت این وبلاگ با هویت خود من با نام حسن، علی، کامران و یا هر اسم دیگر تفاوتی ندارد.
بدون شک تصادفی نیست که مثلا من نام "پویا پویایی" را برگزیده ام و نه مثلا "حسن علی پور" یا "پرویز تهرانی" که به نظر مستعار هم نمی آیند. با این نام خواسته ام بگویم که هویت این وبلاگ در اندیشه های مطرح شده در آن تعریف می شود و نه در یک نام معمولی.
امیدوارم تکرار جملات قبلی نباشد اگر باز هم بنویسم که هویت "وبلاگ پویا" در طول زمان جای خود را پیدا کرده است.

موضوع دیگر، "مسئولیت" مطالب وبلاگ است. من فکر می کنم که یک وبلاگ هر ادعایی هم که داشته باشد، بیان یک اندیشه یا احساس نویسنده اش است. وبلاگ، یک حزب یا رهبر سیاسی نیست که برای جذب هوادار و عضو تلاش کند. برای همین هم مسئولیت نویسنده در همان حد طرح اندیشه اش باقی می ماند. این اندیشه است که باید مسئولیت داشته باشد. بطور خیلی مشخص یعنی اینکه اگر من مطلبی تاریخی می نویسم به منبع شناخته شده ی آن اشاره کنم. اگر از کسی یا کتابی نقل قول می کنم ختما به منبع آن اشاره کنم. شاید تنها یک بار "جعل اندیشه" کافی باشد تا دیگر خواننده ی وبلاگ اهمیتی رای آنچه می خواند قائل نباشد.
کم نیست موارد بسیاری از "کتابسازی" در ایران که اتفاقا بنا به ضرورت 100 % آنها با نام و نشانی واقعی انجام می گیرد.

اما نکته ای که شاید بسیاری از وبلاگ نویسان را ناراحت می کند و حق هم دارند، نظرات توهین آمیز و تمسخرآمیز کسانی با هویت جعلی است. از نظر فنی که هر کسی از جمله کسانی که با اسم واقعیشان می نویسند، می توانند با نام جعلی و IP های متفاوت در هر جایی نظر توهین آمیزشان را بنویسند. وبلاگی که هویت خودش را جایگزین کرده است - چه با نام واقعی و چه نام مستعار - قاعدتا نمی تواند رفتاری غیر از "هویت" خودش داشته باشد، مگر اینکه او هم یک هویت جعلی دیگر برای خودش درست کند.

نکته ی آخر هم اینکه من بین "هویت مستعار" و "هویت جعلی" فرق می گذارم. هویت مستعار زیر یک نام دیگر نوشتن است به هر دلیل شخصی یا سیاسی و اجتماعی، که می تواند این هویت، ادامه دار باشد. در حالیکه هویت جعلی، دروغ پرداختن و دیگرگونه وانمود کردن است که بدون شک تداومی نخواهد داشت. یا خوانندگان وبلاگ خیلی زود دروغ را در می یابند و ارزشی نمی گذارند و یا خود "هویت جعلی" به بیهودگی کار پی می برد و خود، خودش را نفی می کند.

بدون شک این بحث ها ادامه خواهد داشت اما فکر می کنم هسته ی نظر من چیزی بیشتر از آنچه در این نوشته ی کوتاه آوردم نباشد.