وبلاگ پویا: خاکستر در باد سحرگهان ...

وقتی که اندیشه آزاد نیست، آن کورسو های عقلانی گری از چه لابیرنت های ناشناخته ای باید بگذرند تا راهی به وجدان عمومی بیابند. و آنگاه که آشکار می شوند جز داغ و درفش نیست. مگر منصور حلاج و عین القضات همدانی را جز این سرنوشت بود؟
نهضت حروفی در تاریخ قرون وسطی کشور ما چنین وضعی داشته است. اوج این نهضت فکری در دوران تیموری بوده است. از پیشروان این نهضت فضل الله نعیمی پیشه ور خردورز مازندرانی بوده که چهار سال پس از تیمور در 740 هجری بدنیا آمد. تحت تاثیر منصور حلاج بود . با اینکه عاقبت حلاج را می دانست به همان راه رفت. در جایی می گوید:
همچو منصور، اناالحق زده از غایت شوق
بر سر دار بلا، نعره زنان می آیم

شاید بتوان عصاره ی اندیشه های او را در این غزل آورد:
«کس در نظر نیآرد رخسار خوب ما را
زیرا که کس نیآرد اندر نظر خدا را

ماییم در دو عالم سرچشمه ی الهی
معلوم باشد این دم رندان آشنا را

ای بی خبر ز معنی در خویشتن سفر کن
در خاکدان دنیی این گوهر بقا را

جام جهان نما را از این و آن چه جویی
از خویشتن طلب کن جام جهان نما را

گویی خدا نباشد در نشو و در نمایی
عین خدای می دان این نشو و این نما را

رندی و بی نوایی بگزین که در دو عالم
کبر و منی نباشد رندان بی نوا را

گر بگذری نعیمی از خود به چشم معنی
در هر شیئی که باشی، بینی یقین خدا را»

تیمور سرنوشت فضل را به پسر دیوانه اش میرانشاه سپرد که او را به شکل فجیعی به قتل رساند. همین میرانشاه پنج سال بعد مردم طوس را کشتار فراوان کرد و از سرهای قربانیان منار بر پا کرد.
شاعر و استاد توانا شفیعی کدکنی محاکمه ی فضل را به بیان زیبای شعری در آورده که در ادامه گذاشته ام:

از محاكمه فضل الله حروفي
كه تازيانه فرود آمد
و باز شكوه نكرد
كجاي اطلس تاريخ تو مي خواهي
به آب حرف بشويي
و قصر قيصر را
و تاج خاقان را ؟
و تازيانه فرود آمد
و باز شكوه نكرد
حروف : مبدا و فعل اند و
فعل :‌ آب و درخت
و سبزه و لبخند
و طفل مدرسه و سيب
سيب سرخ خدا
من اين عفونت رنگين را
به آب همهمه خواهم شست
كه واژه هاي من از دريا
مي آيند
و هم به دريا مي پويند
كجاي اطلس تاريخ را
تو مي خواهي
به آب حرف بشويي
و قصر قيصر را
و تاج خاقان را ؟
و تازيانه فرود آمد
و باز شكوه نكرد
خبر رسيده كه باران دوباره
خواهد باريد
خدا برهنه خواهد شد
و باغ خاكستر خواهد شكفت
مسافري در راه است
كه بادبانش از ارغوان و ابر
پر است
و جسم ظلمت را
اين هزار پاي زخمي را
از خواب نسترن ها بيرون مي افكند
مسافراني در راه اند
سپيده دم را بر دوش مي كشند آنان
لباس صاعقه بر تن دارند آنان
برادرانم
شب را با واژه هاشان
سوراخ مي كنند
خبر رسيده كه باران درشت
خواهد باريد
خدا برهنه خواهد شد
مگر نمي بيني
كه قلب من سبز است
و حالتي دارم
كه آب و آتش دارند
به جست و جوي نظام نو حروفم و
وزني
كه روز و روزبهان را كنار يكديگر
مديح گويم و
طاسين عشق را بسرايم
كه كفر من كفري ست
كه هيچ سيمرغي بر اوج آن
نيارد پرزد
نگاه كن
كه بغض تندر تركيد
و تر شد مژه ي خوشه هاي گندم
از شوق
و ارغوان ها آنجا نماز مي خوانند
و تازيانه فرود آمد
و باز شكوه نكرد
كجاي اطلس تاريخ را
تو مي خواهي
به آب حرف بشويي
و قصر قيصر را
و تاج خاقان را ؟
و تازيانه فرود آمد
گذار بر ظلمات آب زندگاني را
به خضر خواهد بخشيد
مبين كه صف بستند
هزار خواجه نظام الملك
هزار خواجهي اخته
و بر لب هر يك
هزار واژه ي اخته
ببين كه اين ها
اين ها
چگونه در باران
رخان لاشه ي مردار شش هزاران سالي را
به خون گل ها سرخاب مي كنند هنوز
براي سير چنين باغ وحش چنگيزي
مگر به گردن زرافه اي در آويزي
و تازيانه فرود آد
و باز شكوه نكرد
درون جنگل سبز
چكاوكي پر زد
و در نسيم آويخت

پویای عزیز در طول تاریخ استبداد زده ما سرنوشت خردورزان و اندیشه گران همین بوده است . تا مناسبات شبان رمه گی حاکم است ، چیزی بیش از این نصیب دانایان نمی شود.

پولاد عزیز حالا امیدواریم که کم کم دیگر به این رسیده باشیم که خردگرایی و آزادمنشی چاره کار است. با غیر از آن که بیشتر از اینجا هستیم که نرسیده ایم.
پویا

poker rooms - poker supplies, texas hold'em poker | internet poker - poker tips, poker supplies | partypoker - poker supplies, party poker | texas hold'em poker - free poker online, texas hold'em | poker games - pacific poker, empirepoker | party poker - online poker, texas hold'em poker | texas holdem - poker books, texas hold'em | poker stars - online poker rooms, WPT | texas hold'em - poker rules, free poker online | wsop - poker tips, texas hold'em | online poker - poker stars, poker games