در دو پست پیشین نوشتم که یکی از مهمترین و حتی مهمترین عامل بی هنجاری های اجتماعی امروز ایران را باید در درون خود حکومت جستجو کرد. به این معنی که ارگانهای حکومتی و سیاستگزاری های نهادهای حکومتی، جامعه ی ما را به معنی واقعی به سوی یک فروپاشی اجتماعی می برند. قبضه ی همه ی قدرت سیاسی و اقتصادی توسط مافیای حکومتی و نزدیک به آن روز به روز دریچه های تنفسی جامعه را تنگ تر می کند. فقر اقتصادی، محدودیت های اجتماعی و بستن همه ی امکانات مدنی و سیاسی برای مردم، جامعه را به ناکجاآبادی می برد که نشانه های آن از حالا هم قابل دیدن است، حتی اگر کسانی بخواهند همه چیز را کتمان کنند و بهانه های توطئه ی خارجی بتراشند.
از سیاستگزاری آقایان گفتم. دوستی این پلاکات را از ایران با ایمیل فرستاده است. رسانه های جمهوری اسلامی سالهاست که فریاد و ادعا دارند که اخلاق اجتماعی در غرب از میان رفته است. پخش چنین اعلامیه ای در یک کشور غربی بدون شک بازتاب های منفی بسیار رسانه ای و اجتماعی و قانونی خواهد داشت. اما چنین بی اخلاقی هایی در کشور ما صورت قانونی به خودش گرفته است و مایه ی کسب درآمد هم شده است. چیزی مثل رشوه خواری.
اما مسئله تنها مربوط به رابطه ی غیرعلنی «قانونی» (بدون شناسنامه) نیست. مشکل آنجایی شکل براستی غیر انسانی و حاد اجتماعی به خود می گیرد که بدانیم تعداد کودکانی که حاصل چنین رابطه هایی هستند رو به فراوانی وحشتناکی ست. کم کم با نسلی رو به رو می شویم که حتی از نظر قانونی «وجود خارجی» ندارند. نسلی بدون شناسنامه، بدون هویت اجتماعی و محروم از کوچکترین حقوق اجتماعی. دیدن اینکه چنین نسلی چه نقشی در این اجتماع مریض خواهد داشت مشکل است؟

« یک جامعه شناس در گفتگو با خبرنگار سینا در این زمینه گفت: فقط در چند استان کشور حدود ده هزار کودک که از ازدواجهای صیغه ای ثبت نشده متولد شده اند فاقد شناسنامه هستند.
وی که خواست نامش ذکر نشود، افزود: این کودکان مشکل احراز هویت دارند و در واقع بدون داشتن شناسنامه برای تمام عمر از همه چیز محروم می شوند.
وی اظهار داشت: این افراد در آمار جمعیتی کشور محسوب نمی شوند و از تمامی حقوق شهروندی همانند تحصیل، اشتغال مناسب و غیره نیز محروم می شوند.
مدیر کل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور نیز گفت: آمار افرادی که فاقد شناسنامه هستند بسیار بالاست و اکثر این افراد از ازدواج های ثبت نشده متولد شده اند.
وی گفت: هیچ راه حل قانونی برای صدور شناسنامه برای این افراد وجود ندارد چون در واقع پدر و مادر و هویت اصلی آنها مشخص نیست.
وی ادامه داد : این گونه افراد مشکل هویت دارند و امکان برنامه ریزی اجتماعی برای این افراد وجود ندارد و همچنین از خدمات اجتماعی و امنیت اجتماعی محرومند.
به گفته وی ، شناسنامه یکی از مهمترین دلایلی است که افراد را به جامعه وابسته می کند و در صورتی که فرد شناسنامه نداشته باشد عملا ارتباط مثبتش با جامعه قطع می شود.
مدیرکل امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی تاکید کرد: این افراد می توانند به راحتی در دام هر گروه خلافکار و بزهکاری بیفتند و اغلب آنان با کار در کارگاههای غیر مجاز به فحشا نیز کشیده می شوند.
معتمدی افزود : این افراد اغلب در اماکن مذهبی یافت شده که تعدادی از آنها نیز به بهزیستی ارجاع داده می شوند و یا اینکه مادران آنها کودکانشان را در اطراف مراکز بهزیستی رها می کنند.
....»

مسائل جامعه ی ما چیزی فراتر، بسیار فراتر از تلاش و مبارزه برای یک دگرگونی سیاسی ست. بدون کار مداوم اجتماعی و آگاهی دهنده، گویا تکرار شعارهای کلی و طرح ایده آل های بدون پشتوانه ی اجتماعی، چیزی مانند آب در هاون کوبیدن باشد.