در ادامه ی پست قبلی تنها می توانم اشاره ای داشته باشم که بسیاری از بزرگان ادب ما از قدیمی ترها مانند علامه قزوینی و دکتر غنی تا شاعران بزرگی مثل شادروان شاملو و ه. ا. سایه دست به تحقیق درباره ی حافظ و ویژگی های شعر او زده اند. زمان بین انتشار «حافظ شاملو» و «حافظ به سعی سایه» بسیار کوتاه بود. این دو شاعر بزرگ هر دو از روی عشق به شعر حافظ این کار را انجام داده اند.
شعر حافظ که همه می دانیم دنیایی پر رمز و راز است و پر از اشاره های فلسفی و عرفانی. می دانیم که او در بند تعصبات دینی و فرقه ای نبوده است.
اما او هم در موقع خود موضع گیری های اجتماعی و سیاسی داشته که شاید با دید امروزی مثبت دیده نشود.
دوران اوج کار حافظ در زمان امیرمبارزالدین و پسر او شاه شجاع از خاندان آل مظفر بود. این ملوک الطوایفی زمان بین مغول و ایلخانان و تیموریان بوده است. حافظ به دربار شاه شجاع راه داشت و شاه شجاع خودش مجموعه ی متضادی بود از احساسات لطیف، شعر و هنرپسندی و استبداد و بیرحمی پادشاهی.
نمونه هم اینکه شاه شجاع و برادرانش پدر را در اصفهان در بامدادی دستگیر کردند و در شب همان روز دو چشم او را کور کردند. و پس از آن بود که شاه شجاع از میان برادران به قدرت رسید و بارها با آنها جنگ و گریز داشت. با اینکه دربار شاه شجاع دربار شعر و شراب بود اما در بیرون، رفتار او با مردم فرقی با دیگر شاهان و حاکمان بیرحم و مستبد نداشت.
اینهمه اما باعث نمی شد که حافظ مدح او را نگوید و شعر در وصفش نسراید.
من فقط می خواهم بگویم که همه ی آدمها جنبه های مختلف و دوره های مختلفی در زندگیشان دارند و باید مجموعه ی کار یک انسان و شاعر و نویسنده را دید. همین.

جبین و چهره حافظ خدا جدا مکناد
ز خاک بارگه کبریای شاه شجاع
یا
خیال آب خضر بست و جام کیخسرو
به جرعه نوشی سلطان ابوالفوارس شد

که ابولفوارس لقب شاه شجاع بود.

این غزل را هم حافظ در وصف شاه شجاع و دربارش گفته است: (غزل 300 ، حافظ به سعی سایه)
عشقبازی و جوانی و شراب لعل فام
مجلس انس و حریف همدم و شرب مدام

ساقی شکر دهان و مطرب شیرین سخن
همنشینی نیک کردار و ندیمی نیکنام

شاهدی از لطف و پاکی رشک آب زندگی
دلبری در حسن و خوبی غیرت ماه تمام

بزمگاهی دلنشان چون قصر فردوس برین
گلشنی پیرامنش چون روضه دارالسلام

صف نشینان نیکخواه و پیشکاران با ادب
دوستداران صاحب اسرار و حریفان دوستکام

باده گلرنگ تلخ تیز خوشخوار سبک
نقلش از لعل نگار و نفلش از یاقوت خام

غمزه ساقی به یغمای خرد آهخته تیغ
زلف جانان از برای صید دل گسترده دام

نکته دانی بذله گو چون حافظ شیرین سخن
بخشش آموزی جهان افروز چون حاجی قوام

هرکه این عشرت نخواهد خوشدلی بر وی تباه
وانکه این مجلس نجوید زندگی بر وی حرام